Ekol Lojistik Yürütme Kurulu Başkan Yardımcısı Nedret Koray, Hepbizz için denizyolu taşımacılığının bugününü yazdı...

Denizyolu taşımacılığı, bir defada çok fazla yük taşıma olanağı, güvenilirliği, sınır aşımı olmaması; mal zayiatlarının minimum düzeyde olması; havayoluna göre 14 kat, karayoluna göre 7, demiryoluna göre ise 3,5 kat daha ucuz olması sebepleriyle son yıllarda en fazla tercih edilen taşıma şeklidir ve önemi her geçen gün artmaktadır.

Dünyada uluslararası rekabetin artması ve bütün sektörlerde üretim fazlası olması müşterilerin beğeni çıtalarını yükseltmiştir. Uluslararası arenada avantaj sağlamanın en etkili yolu, maliyetleri düşürmek ve güçlü müşteri ilişkileri kurmaktır. Maliyeti azaltma çabaları yoğunlaştıkça, lojistik sektöründe denizyolu taşımacılığının önemi artmaktadır. Bu bağlamda, dünya ticaretinin ithal ve ihraç yüklerinin yüzde 90’lık bölümünün deniz yoluyla taşındığı göz ardı edilmemesi gereken bir bilgidir.

Türkiye limanlarının yaklaşık 150 gemilik yanaşma yeri kapasitesi vardır ve konvansiyonel taşımalara göre donatılmışlardır. Limanlarımızın başlıca avantajlı yönleri; Türkiye’nin 8.333 kilometreyi bulan sahil şeridi ile Asya ile Avrupa arasında köprü konumda ve uluslararası ulaşım yolları üzerinde bulunması ve yeterli karayolu ve demiryolu bağlantısının bulunmasıdır.

Başlıca dezavantajlı yönleri ise; uzun vadeli ve istikrarlı bir ulusal ve uluslararası liman politikasının olmaması, mevzuatın ihtiyaca cevap verememesi, kontrol mekanizmasının yetersizliği, liman yönetiminde çok başlılık, yatırım gereksinimi, finansman ihtiyacı, altyapı ve üst yapı yetersizliği, limanların uluslararası standartta olmaması, etkin pazarlama ve tanıtım faaliyetlerinin olmaması, düzenli bilgi akışını sağlayacak Elektronik Veri Aktarımı (EDI) Sistemi’nin olmaması, esnek bir tarife yapısının olmaması, kapıdan kapıya taşımacılık sisteminin yetersizliği, büyüyen gemileri alabilecek rıhtım sayısının ve derinliklerin yetersiz olmasıdır.

Kamu limanlarımıza, özellikle TCDD limanlarına (Haydarpaşa-Mersin-İskenderun-Derince-İzmir-Samsun ve Bandırma) Deniz Ticaret Odaları, Ticaret ve Sanayi Odaları, meslek kuruluşlarından önemli tepkiler vardır. Bu tepkiler, mevcut sistemin limanları uzaktan idare etmeye çalışması, özerk olmaması, bürokrasi, aşırı istihdama rağmen iş verimsizliği, eski araç ve yük donanımları, rekabete dayanmayan yönetim biçimi, yönetimde profesyonel kadrolardan çok politik kadrolar bulunması, gelişen teknoloji ve yük sistemlerine ayak uydurulamaması olarak sıralanabilir.

Sanayi ve nüfusumuzun büyük bölümünün sahil kesiminde olmasına rağmen, denizlerimizden taşımacılık alanında yeterince faydalanılamamasının nedeni “eksik ulaştırma politikası”dır. Deniz taşımacılığında yaşanan sorunların giderilmesi amacıyla deniz taşımacılığına daha fazla önem veren bir ulaştırma politikasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Limanların özelleştirilmesi ile bu limanlardan yapılacak transit taşımacılıktan Türkiye milyarlarca dolar gelir elde edebileceği gibi, bazı ürünlerin Türkiye’de üretim ve montajına yönelik sanayi tesislerinin kurulmasını sağlayabilir.

Kısaca, Einstein’ın dediği gibi ”bugünün sorunlarını, dünün bilgileri ile çözemezsiniz”. Çağımızdaki hızlı gelişim ve denizyolu taşımacılığının büyümesi ile ortaya çıkan sorunlar ancak ciddi bir ulaştırma politikası ve özerklikle sağlanabilir.

Nedret Koray
Yürütme Kurulu Başkan Yardımcısı - Ekol Lojistik
hepbizz.com