Günümüzde kuşkusuz perakendeci ve üreticiler için lojistiğin önemi oldukça büyük. Pek çoğu bunun için başka -özellikle lojistik- şirketlerden dış kaynak kullanımı hizmeti alıyorlar; bazıları da kendi lojistik faaliyetlerini yürütüyor.
Kraft kendi lojistik faaliyetini yürüten şirketlerden. Hatta kardeş şirket diye adlandırdıkları Marsa, Kar Gıda gibi şirketlerin lojistik faaliyetlerini de yürütüp, dış kaynak kullanımı hizmeti de veriyor aslında. Öyle ki lojistik maliyetlerinin yüzde 40'ını dış kaynak kullanımı hizmeti verdiği şirketler karşılıyor. Kendisi de dış kaynak kullanımı yapmasına rağmen; başka şirketlerin dış kaynak kullanımı hizmetine pek güvenmediklerini söylüyor Kraft Lojistik Müdürü Alp Gökçeer.

"LOJİSTİK KAVRAMINI TÜRKİYE'YE YABANCI ŞİRKETLER SOKTU"
Alp gökçeer yurtdışından yabancı firmaların gelişinin, lojistik kavramını da Türkiye'ye getirdiğini düşünüyor. Özellikle yabancı perakende şirketleri nakliyecilere "biz satıcıyız, lojistikten anlamayız, bize dış kaynak kullanımı hizmeti verin, lojistik hizmetimizi siz karşılayın" dediler. "Gördük ki Türkiye'de kendilerine lojistik şirketi diyen firmalar ve perakendeciler buna hazır değilmiş. Lojistik hizmeti verebilmenin en önemli temeli dış kaynak kullanımı yaptığınız firmayı doğru kontrol edebilmek. Kontrol mekanizmalarını doğru kuramazsanız -ki kurulamamış zamanında- maliyetleriniz fırlar, hizmet kaliteniz yerlerde sürünür. Türkiye'de bu nedenlerle dış kaynak kullanımı işlemine karşı bir güvensizlik ve çekince var. Bu çekince bizde de var o yüzden lojistik sürecini kendimiz üstleniyoruz."

MERDİVEN ALTI ÜRETİCİLERLE AYNI ÇATI ALTINDA OLMAZ
Kraft Lojistik Müdürü Alp Gökçeer dış kaynak kullanımına güven duymamalarının bir başka nedeninin de "merdiven altı üretici" diye tabir ettiği, küçük üreticilerle aynı çatı altında, aynı depoda, aynı kamyonda olmak istemedikleri şeklinde açıklıyor. "Bizim şirketimizin ve ürünlerimizin bazı standartları var. Dış kaynak kullanımının maliyetleri düşürmesi için benzer firmaların, benzer ürün gruplarının olması gerekiyor. Türkiye'de maalesef kontroller gümrüğü geçince bitiyor. Yerli üreticilerin denetlenmesi yapılmıyor."
Ayrıca dış kaynak kullanımının maliyetleri düşürüyor olması için küçük firmaların -ki bunlar pazarın yüzde 30'unu oluşturan 20-30 üretici- bir araya gelip aynı çözümün ortağı olmaları gerekiyor. Yurtdışında özellikle gıda alanında dış kaynak kullanımı yapmayan tek bir küçük şirket bile yok. Bizde ise dış kaynak kullanımı yapan tek şirket yok.
Bunun nedenini de şöyle açıklıyor Alp Gökçeer, "Gıda alanında büyük üreticilerin kendi denetim mekanizmaları var; fakat küçük üreticiler hiçbir şekilde denetlenmiyor. Türkiye siyasi alanda koyduğu AB normlarını, diğer alanlarda koymuyor. Küçük şirketler de daha fazla maliyet karşılığında dış kaynak kullanımı yapamıyorlar. Kamyonların teknolojik olması, depoların hijyenik olması ve benzeri lojistiğin olmazsa olmaz kriterleri onlar için çok da önemli değil. Çünkü aynı işi çok daha ucuza ve kötü koşullarda yaptırabiliyorlar."
Kraft'ın dış kaynak kullanımına karşı bir başka çekincesi de rakip firmalarla aynı çözümün içinde yer almak. Dış kaynak kullanımının maliyetleri düşürmesi için aynı alandaki şirketlerin aynı hizmeti almaları gerektiğini düşünen gökçeer, "rakip firmalarla aynı çatı altında yer almak çok stratejik bir karar. Bu kararı da bizim değil yurtdışındaki Kraft yetkililerinin vermesi gerekiyor" diyor.

YENİ LOJİSTİK FURYASI
Alp Gökçeer'e göre lojistik, bir kavram. Türkiye'ye bir furya olarak geldi. Zamanında nakliyecilik, kargoculuk gibi furyalar vardı. Önceden iki kamyonu olan kendine kargocu diyordu, şimdi lojistikçi demeye başladı. Şimdiki furya da lojistik.
Gökçeer lojistik şirketlerinin anlattıkları şeylerin Kraft'ın hayatını kolaylaştıracak türden şeyler olmadığını söylüyor. "Kraft zaten lojistik hizmetini kendisi yapıyor. Bizim avantajımız, ürünlerimizin aynı kategoride olması. Dış kaynak kullanımı firmaların ürünleri de aynı kategoride."
Dış kaynak kullanımının dünya genelinde bir rekabet aracı olduğunu düşünen Gökçeer; Türkiye'de bunun çok da mümkün olmadığını düşünüyor. "Türkiye'de önünüzü göremiyorsunuz, üç ay sonra ne olacağınız belli değil. Rekabet aracı olmasına rağmen Türkiye'de henüz değil ama bir gün olacaktır."
Kraft benzer şirketlere dış kaynak kullanımı hizmetine vermesine rağmen Türkiye'de dış kaynak kullanımına güvenmiyor. Gökçeer "lojistik şirketlerinin ilk önce işi iyi yaptıklarının ve maliyetleri düşürdüğünün güvenini vermeleri gerekiyor. Bugün henüz bir güven ortamı sağlanmış değil" diyor. Lojistiğin Türkiye'de oturması için en az bir 5 yıla ihtiyacı var. Tabi bu 5 yıl içinde hem lojistik firmaları hem de üretici firmalar kendilerini düzeltmek zorundalar. Para kaybetme pahasına, zaman kaybetme pahasına da olsa.